برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
38
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
مطلب را نشان مىدهد . « 164 » ديوارهاى اصلى منازل و نيز بناهاى عمومى ( برخى از سنگ ، برخى از خشت ) داراى تزيين « 165 » فراوان بودند و زمينهاى براى اشتغال هنرى مىساختند ، ساختمانها دو طبقه بودند « 166 » و به طور مثال وضعيت ذيل را نشان مىدادند : در انتهاى ايوان سرپوشيده و كوچك ، مدخل عمارت رو به طبقهاى با 7 اطاق كوچك ( از 12 تا 16 متر مربع ) قرار داشت . در يك اطاق ( ظاهرا آشپزخانه ) يك ديگچه و يك اجاق كوچك ، در دوّمى يك بخارى و يك اجاق آجرى ؛ و همچنين منقل كوچكى براى ايجاد گرما وجود داشت . « 167 » سوّمين اطاق مىبايستى در حقيقت براى خوابگاه در نظر گرفته شده باشد ، در چهارمين ، صفحهء بزرگى از خشت وجود داشت كه ظاهرا بهعنوان ميز از آن استفاده مىشده است . در گوشهء پنجمين اطاق يك بخارى بود ؛ نيمى از اطاق ششم براى اجاق ( اين كلمه تركى است ) و ظرفشويى منظور شده بود . يك اطاق هم خالى بود . اطاقها توسط درها با يكديگر ارتباط مىيافتند . « 168 » در زير خانه ، زيرزمينى كه توسط حوضى خنك مىشد ، براى اقامت در اوقات گرما وجود داشت ؛ در اينجا استحمام نيز مىكردند . « 169 » سقفها در نواحى مرتفع اغلب مسطح بود و در تابستان بهعنوان جاى خواب به كار مىرفت . در
--> ( 164 ) . رجوع كنيد به : Vjatkin ( ebd . ) und walter Hauser The plaster dado from Sabs - Pushan ( in , The Iranian Expedition 1936 , ( Neuyork 1937 ) , S . 23 - 36 ) , S . 27 f . ( 165 ) . خانهها ( مانند پاورقى 164 ) ص 27 و بعد - ( مقايسه كنيد با صفحات قبلى همين فصل ) . ( 166 ) . Terenozkin / 83 f . ( 167 ) . براى گرم كردن بيشتر از چوب استفاده مىشد . در مناطق جنگلى مثلا در طبرستان 250 ه / 864 م ، « جنگلهاى چوب سوخت » وجود داشت : طبرى : تاريخ الرسل و الملوك ، 3 ، ص 1524 . ( 168 ) . Terenozkin 184 - 187 . ( 169 ) . راجع به ساختمانها با حمام دوش ( براساس حفاريهاى افراسياب ) رجوع كنيد به : Walter Hauser in : Bulletin of the Metropolitan Museum of Art XXXVII / 4 ( Neuyork , Aril 1942 ) , S . Aleksandr Jur'evicJakubovs kij : درباره امرى شبيه آن نيز گزارش شده است - ( با تصاوير ) 85 - 87 aus Pangikant : Vestnik Drevnej Istorii 1948 / 2 , S . 159 .